Τρεις έδρες απ' όσες απαιτούνται για την απόλυτη πλειοψηφία στην κρατιδιακή Βουλή της Σαξονίας-Άνχαλτ λείπουν από την Εναλλακτική για τη Γερμανία -τουλάχιστον αυτό έδειξε το πρώτο exit poll, το οποίο κατέγραψε άμεσα τις τάσεις μετά την κάλπη και τη σαρωτική νίκη του AfD.
Για πρώτη φορά μεταπολεμικά ένα ακροδεξιό κόμμα στη Γερμανία, η AfD, κερδίζει εκλογές έστω και σε επίπεδο κρατιδίου.
Μέχρι να οριστικοποιηθούν τα αποτελέσματα, τα σενάρια είναι πολλά και οδηγούν σε διαφορετικής σύνθεσης κυβερνήσεις ή ακόμα και σε νέες εκλογές, με το AfD να διατείνεται ότι, σε τέτοια περίπτωση, θα πάρει 50%-55% των ψήφων. Όπως πολλά είναι και τα σενάρια της επόμενης ημέρας με μια κυβέρνηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), που πέτυχε ιστορική νίκη.
Με βάση τις τελευταίες εκτιμήσεις για το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, το AfD αναμένεται να αναδειχθεί πρώτη πολιτική δύναμη με ποσοστό περίπου 44%, καταγράφοντας μεγάλη διαφορά από το δεύτερο CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, το οποίο περιορίζεται στο 17,8%.
Παρά την εκλογική του επικράτηση, το AfD δεν δείχνει να εξασφαλίζει την πολυπόθητη αυτοδυναμία. Σύμφωνα με την κατανομή των εδρών, το κόμμα της ακροδεξιάς αναμένεται να καταλάβει 39 (σ.σ. χρειάζεται 42) από τις συνολικά 83 έδρες της τοπικής Βουλής, ενώ το CDU θα διαθέτει 16 έδρες, με ποσοστό ιστορικά χαμηλό -κάτι που δεν διέφυγε από τον γερμανικό Τύπο.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται το SPD με 9,1%, ενώ ακολουθούν το Die Linke με 8,8% και οι Πράσινοι με 8,7%. Τα τρία αυτά κόμματα εκτιμάται ότι θα εκπροσωπούνται με 8 έδρες το καθένα στο νέο Κοινοβούλιο. Οριακά πάνω από το εκλογικό όριο του 5% κινείται το BSW, που συγκεντρώνει 5,1% και εξασφαλίζει την είσοδό του στη Βουλή με 4 έδρες, «στερώντας» την αυτοδυναμία από το ακροδεξιό AfD. Η συμμετοχή ανήλθε περί το 76%, όταν στις προηγούμενες εκλογές ήταν στο 60%.
Στην πράξη, η είσοδος τελικά της Συμμαχίας Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) στη Βουλή της Σαξονίας-Άνχαλτ ανατρέπει και το σενάριο σχηματισμού μιας τρικομματικής κυβέρνησης (CDU, SPD, Πρασίνων) με ανοχή της Αριστεράς, αφού οι έδρες και των τεσσάρων μαζί είναι μόλις 40, σε σύνολο 83. Απαλλάσσει συνεπώς και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς από την ανάγκη να αναθεωρήσει την κατηγορηματική του απόρριψη περί οποιασδήποτε συνεννόησης με το Die Linke.
Το AfD με τις 39 έδρες είναι επίσης μακριά από την αυτοδυναμία. Αριθμητικά «βγαίνει» μόνο το σενάριο συνεργασίας AfD και BSW, δύο κομμάτων που έχουν συχνά κοινή ρητορική, αλλά και μεγάλες διαφορές. Θεωρητικά άνετη πλειοψηφία θα είχε και ένα σχήμα CDU - AfD, αλλά αυτό θα σήμαινε πτώση του «Τείχους Δημοκρατίας».
Για τις δημοκρατικές δυνάμεις η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης είναι μια σοβαρή ήττα και προειδοποίηση ταυτόχρονα, παρατηρεί η Deutsche Welle. Όλα δείχνουν ότι οι προσπάθειες για σχηματισμό βιώσιμης κυβέρνησης θα είναι εξαιρετικά δύσκολες.
Στο πλαίσιο αυτό, συμπρόεδρος του AfD σε ομοσπονδιακό επίπεδο, Αλίς Βάιντελ, σε δηλώσεις της στο δίκτυο RTL/ntv έκανε άνοιγμα προς το CDU. Αφού έκανε λόγο για μια ιστορική ήττα της Χριστιανοδημοκρατίας, έτεινε χέρι συνεργασίας, σε περίπτωση που το δικό της κόμμα δεν μπορέσει να έχει αυτοδυναμία.
Ο έτερος πρόεδρος, Τίμο Χρουπάλα, είπε ότι αν τελικά το AfD δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, είναι ανοιχτό σε συνομιλίες, ενώ υπονόησε ότι τα άλλα κόμματα θα ανέχονταν μια κυβέρνηση μειοψηφίας από το κόμμα του.
Με δεδομένο ότι κανένα άλλο κόμμα από τα κεντροαριστερά και κεντροδεξιά δεν επιθυμεί τη συνεργασία μαζί της, η AfD μπορεί να βρεθεί στη θέση να έχει κερδίσει θριαμβευτικά, αλλά ακόμα και να μείνει εκτός κυβερνητικού νυμφώνος.
Πάντως, ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής της παράταξης στη Σαξονία-Άνχαλτ, δηλώνει ότι το κόμμα του θα απευθυνθεί σε όλες τις δυνάμεις που επιθυμούν «να εφαρμόσουν καλύτερες πολιτικές». «Τείνουμε το χέρι σε όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις που επιθυμούν να ακολουθήσουν καλύτερες πολιτικές» δήλωσε, αλλά ξεκαθάρισε ότι θέματα όπως η μετανάστευση και η εσωτερική ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμα.
Σε νεότερες δηλώσεις του, δε, και σε περίπτωση που οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ αποτύχουν, ο επικεφαλής υποψήφιος του AfD εκτίμησε ότι οι νέες εκλογές είναι πιθανές. «Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, θα υπάρξουν απλώς νέες εκλογές, τότε θα πάρουμε 50% ή 55%» δήλωσε ο Ζίγκμουντ στην τηλεόραση του ZDF.
Επανέλαβε, δε, την πρόθεσή του να εφαρμόσει την πολιτική αλλαγή που έχει υποσχεθεί και είπε ότι είναι ανοιχτός σε συνεργασία με μεμονωμένα μέλη του Κοινοβουλίου ή ακόμα και με ολόκληρες κοινοβουλευτικές ομάδες. «Έχουμε σαφή εντολή να κυβερνήσουμε, αλλά δεν θα εγκαταλείψουμε τις αρχές μας και δεν θα προδώσουμε τους εαυτούς μας» τόνισε.
Τα σενάρια ακόμα και για κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα
Σε περίπτωση, πάντως, που τελικά το μικρό κόμμα BSW (Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ) δεν περάσει το όριο του 5% και μείνει εκτός Βουλής, οι έδρες που θα καταλάμβανε θα μοιραστούν στα άλλα κόμματα. Αν συμβεί αυτό, θα είναι μια μικρή ενίσχυση που ίσως αποδειχτεί κρίσιμη για το AfD και του δώσει την αυτοδυναμία.
Εν τω μεταξύ, η επικεφαλής υποψήφια του BSW Κριστίνα Βίτιχ δήλωσε στην τηλεόραση του ARD ότι υπάρχουν συγκεκριμένα «πρότζεκτ» (ενδεικτικά ανέφερε την ενέργεια) στα οποία το κόμμα της θα μπορούσε να φανταστεί μια συνεργασία με το AfD. Σε άλλα ζητήματα, ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν έχουν πολλά κοινά σημεία.
Το BSW, όπως διευκρίνισε, θα αποφασίζει κατά περίπτωση και με βάση το περιεχόμενο κάθε πρότασης, εάν θα συνεργαστεί με το AfD.
Ενδιαφέρουσα είναι η αποστροφή της ότι, με δεδομένο το αποτέλεσμα που έφερε το AfD, «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακούμε μαζί τους με κάποιο τρόπο στην κυβέρνηση». Απέρριψε, δε, το ενδεχόμενο να ασκήσουν την πρωθυπουργία ο Ζίγκμουντ ή ο Σβεν Σούλτσε, ο απερχόμενος πρωθυπουργός του CDU: «Θέλουμε ακομμάτιστο πρωθυπουργό» επισήμανε.
Από την άλλη πλευρά, τα κόμματα που συνιστούν πλέον την αντιπολίτευση -CDU, SPD, Πράσινοι, Αριστερά- καλούνται να βρουν κοινό τόπο, προπαντός για συμμαχική κυβέρνηση.
Ήδη η επικεφαλής υποψήφια της Αριστεράς, Εύα φον Άνγκερν, δήλωσε ότι, ανάλογα με το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα, είναι έτοιμη να ψηφίσει ακόμη και υπέρ ενός πρωθυπουργού του CDU.
«Η Αριστερά ήθελε εξ αρχής να αποτρέψει την εκλογή ενός πρωθυπουργού από την AfD», δήλωσε στην τηλεόραση του ARD. Παράλληλα, κατηγόρησε το CDU ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του AfD, υιοθετώντας θέματα από την ατζέντα του ακροδεξιού κόμματος και σχεδιάζοντας περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας των Σοσιαλδημοκρατών, Τιμ Κλίσεντορφ, παραδέχεται ότι οι συσχετισμοί είναι περίπλοκοι», δήλωσε στο ZDF. Σύμφωνα με τον ίδιο, το SPD μπορεί να βγει από τις εκλογές «με ένα σχετικά θετικό συναίσθημα, αλλά και με αυτοπεποίθηση», καθώς τις τελευταίες εβδομάδες κατάφερε να πείσει αρκετούς ακόμη ψηφοφόρους να το στηρίξουν.
Πρόσθεσε ότι οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας δημοκρατικής πλειοψηφίας απέναντι στο AfD, αλλά παραδέχτηκε ότι το αποτέλεσμα της AfD είναι «πραγματικά δραματικό».
Μέχρι να οριστικοποιηθούν τα αποτελέσματα, τα σενάρια είναι πολλά και οδηγούν σε διαφορετικής σύνθεσης κυβερνήσεις ή ακόμα και σε νέες εκλογές, με το AfD να διατείνεται ότι, σε τέτοια περίπτωση, θα πάρει 50%-55% των ψήφων. Όπως πολλά είναι και τα σενάρια της επόμενης ημέρας με μια κυβέρνηση της Εναλλακτικής για τη Γερμανία (AfD), που πέτυχε ιστορική νίκη.
Με βάση τις τελευταίες εκτιμήσεις για το τελικό αποτέλεσμα των εκλογών στη Σαξονία-Άνχαλτ, το AfD αναμένεται να αναδειχθεί πρώτη πολιτική δύναμη με ποσοστό περίπου 44%, καταγράφοντας μεγάλη διαφορά από το δεύτερο CDU του καγκελάριου Φρίντριχ Μερτς, το οποίο περιορίζεται στο 17,8%.
Παρά την εκλογική του επικράτηση, το AfD δεν δείχνει να εξασφαλίζει την πολυπόθητη αυτοδυναμία. Σύμφωνα με την κατανομή των εδρών, το κόμμα της ακροδεξιάς αναμένεται να καταλάβει 39 (σ.σ. χρειάζεται 42) από τις συνολικά 83 έδρες της τοπικής Βουλής, ενώ το CDU θα διαθέτει 16 έδρες, με ποσοστό ιστορικά χαμηλό -κάτι που δεν διέφυγε από τον γερμανικό Τύπο.
Στην τρίτη θέση βρίσκεται το SPD με 9,1%, ενώ ακολουθούν το Die Linke με 8,8% και οι Πράσινοι με 8,7%. Τα τρία αυτά κόμματα εκτιμάται ότι θα εκπροσωπούνται με 8 έδρες το καθένα στο νέο Κοινοβούλιο. Οριακά πάνω από το εκλογικό όριο του 5% κινείται το BSW, που συγκεντρώνει 5,1% και εξασφαλίζει την είσοδό του στη Βουλή με 4 έδρες, «στερώντας» την αυτοδυναμία από το ακροδεξιό AfD. Η συμμετοχή ανήλθε περί το 76%, όταν στις προηγούμενες εκλογές ήταν στο 60%.
Στην πράξη, η είσοδος τελικά της Συμμαχίας Σάρα Βάγκενκνεχτ (BSW) στη Βουλή της Σαξονίας-Άνχαλτ ανατρέπει και το σενάριο σχηματισμού μιας τρικομματικής κυβέρνησης (CDU, SPD, Πρασίνων) με ανοχή της Αριστεράς, αφού οι έδρες και των τεσσάρων μαζί είναι μόλις 40, σε σύνολο 83. Απαλλάσσει συνεπώς και τον καγκελάριο Φρίντριχ Μερτς από την ανάγκη να αναθεωρήσει την κατηγορηματική του απόρριψη περί οποιασδήποτε συνεννόησης με το Die Linke.
Το AfD με τις 39 έδρες είναι επίσης μακριά από την αυτοδυναμία. Αριθμητικά «βγαίνει» μόνο το σενάριο συνεργασίας AfD και BSW, δύο κομμάτων που έχουν συχνά κοινή ρητορική, αλλά και μεγάλες διαφορές. Θεωρητικά άνετη πλειοψηφία θα είχε και ένα σχήμα CDU - AfD, αλλά αυτό θα σήμαινε πτώση του «Τείχους Δημοκρατίας».
Για τις δημοκρατικές δυνάμεις η αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης είναι μια σοβαρή ήττα και προειδοποίηση ταυτόχρονα, παρατηρεί η Deutsche Welle. Όλα δείχνουν ότι οι προσπάθειες για σχηματισμό βιώσιμης κυβέρνησης θα είναι εξαιρετικά δύσκολες.
Στο πλαίσιο αυτό, συμπρόεδρος του AfD σε ομοσπονδιακό επίπεδο, Αλίς Βάιντελ, σε δηλώσεις της στο δίκτυο RTL/ntv έκανε άνοιγμα προς το CDU. Αφού έκανε λόγο για μια ιστορική ήττα της Χριστιανοδημοκρατίας, έτεινε χέρι συνεργασίας, σε περίπτωση που το δικό της κόμμα δεν μπορέσει να έχει αυτοδυναμία.
Ο έτερος πρόεδρος, Τίμο Χρουπάλα, είπε ότι αν τελικά το AfD δεν εξασφαλίσει την απόλυτη πλειοψηφία, είναι ανοιχτό σε συνομιλίες, ενώ υπονόησε ότι τα άλλα κόμματα θα ανέχονταν μια κυβέρνηση μειοψηφίας από το κόμμα του.
Με δεδομένο ότι κανένα άλλο κόμμα από τα κεντροαριστερά και κεντροδεξιά δεν επιθυμεί τη συνεργασία μαζί της, η AfD μπορεί να βρεθεί στη θέση να έχει κερδίσει θριαμβευτικά, αλλά ακόμα και να μείνει εκτός κυβερνητικού νυμφώνος.
Πάντως, ο Ούλριχ Ζίγκμουντ, επικεφαλής της παράταξης στη Σαξονία-Άνχαλτ, δηλώνει ότι το κόμμα του θα απευθυνθεί σε όλες τις δυνάμεις που επιθυμούν «να εφαρμόσουν καλύτερες πολιτικές». «Τείνουμε το χέρι σε όλες τις δημοκρατικές δυνάμεις που επιθυμούν να ακολουθήσουν καλύτερες πολιτικές» δήλωσε, αλλά ξεκαθάρισε ότι θέματα όπως η μετανάστευση και η εσωτερική ασφάλεια δεν είναι διαπραγματεύσιμα.
Σε νεότερες δηλώσεις του, δε, και σε περίπτωση που οι προσπάθειες σχηματισμού κυβέρνησης στη Σαξονία-Άνχαλτ αποτύχουν, ο επικεφαλής υποψήφιος του AfD εκτίμησε ότι οι νέες εκλογές είναι πιθανές. «Σε περίπτωση έκτακτης ανάγκης, θα υπάρξουν απλώς νέες εκλογές, τότε θα πάρουμε 50% ή 55%» δήλωσε ο Ζίγκμουντ στην τηλεόραση του ZDF.
Επανέλαβε, δε, την πρόθεσή του να εφαρμόσει την πολιτική αλλαγή που έχει υποσχεθεί και είπε ότι είναι ανοιχτός σε συνεργασία με μεμονωμένα μέλη του Κοινοβουλίου ή ακόμα και με ολόκληρες κοινοβουλευτικές ομάδες. «Έχουμε σαφή εντολή να κυβερνήσουμε, αλλά δεν θα εγκαταλείψουμε τις αρχές μας και δεν θα προδώσουμε τους εαυτούς μας» τόνισε.
Τα σενάρια ακόμα και για κυβέρνηση χωρίς το πρώτο κόμμα
Σε περίπτωση, πάντως, που τελικά το μικρό κόμμα BSW (Συμμαχία Ζάρα Βάγκενκνεχτ) δεν περάσει το όριο του 5% και μείνει εκτός Βουλής, οι έδρες που θα καταλάμβανε θα μοιραστούν στα άλλα κόμματα. Αν συμβεί αυτό, θα είναι μια μικρή ενίσχυση που ίσως αποδειχτεί κρίσιμη για το AfD και του δώσει την αυτοδυναμία.
Εν τω μεταξύ, η επικεφαλής υποψήφια του BSW Κριστίνα Βίτιχ δήλωσε στην τηλεόραση του ARD ότι υπάρχουν συγκεκριμένα «πρότζεκτ» (ενδεικτικά ανέφερε την ενέργεια) στα οποία το κόμμα της θα μπορούσε να φανταστεί μια συνεργασία με το AfD. Σε άλλα ζητήματα, ωστόσο, οι δύο πλευρές δεν έχουν πολλά κοινά σημεία.
Το BSW, όπως διευκρίνισε, θα αποφασίζει κατά περίπτωση και με βάση το περιεχόμενο κάθε πρότασης, εάν θα συνεργαστεί με το AfD.
Ενδιαφέρουσα είναι η αποστροφή της ότι, με δεδομένο το αποτέλεσμα που έφερε το AfD, «θα ήταν εντελώς αντιδημοκρατικό να μην εμπλακούμε μαζί τους με κάποιο τρόπο στην κυβέρνηση». Απέρριψε, δε, το ενδεχόμενο να ασκήσουν την πρωθυπουργία ο Ζίγκμουντ ή ο Σβεν Σούλτσε, ο απερχόμενος πρωθυπουργός του CDU: «Θέλουμε ακομμάτιστο πρωθυπουργό» επισήμανε.
Από την άλλη πλευρά, τα κόμματα που συνιστούν πλέον την αντιπολίτευση -CDU, SPD, Πράσινοι, Αριστερά- καλούνται να βρουν κοινό τόπο, προπαντός για συμμαχική κυβέρνηση.
Ήδη η επικεφαλής υποψήφια της Αριστεράς, Εύα φον Άνγκερν, δήλωσε ότι, ανάλογα με το τελικό εκλογικό αποτέλεσμα, είναι έτοιμη να ψηφίσει ακόμη και υπέρ ενός πρωθυπουργού του CDU.
«Η Αριστερά ήθελε εξ αρχής να αποτρέψει την εκλογή ενός πρωθυπουργού από την AfD», δήλωσε στην τηλεόραση του ARD. Παράλληλα, κατηγόρησε το CDU ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του AfD, υιοθετώντας θέματα από την ατζέντα του ακροδεξιού κόμματος και σχεδιάζοντας περικοπές στις κοινωνικές δαπάνες.
Από την πλευρά του, ο γενικός γραμματέας των Σοσιαλδημοκρατών, Τιμ Κλίσεντορφ, παραδέχεται ότι οι συσχετισμοί είναι περίπλοκοι», δήλωσε στο ZDF. Σύμφωνα με τον ίδιο, το SPD μπορεί να βγει από τις εκλογές «με ένα σχετικά θετικό συναίσθημα, αλλά και με αυτοπεποίθηση», καθώς τις τελευταίες εβδομάδες κατάφερε να πείσει αρκετούς ακόμη ψηφοφόρους να το στηρίξουν.
Πρόσθεσε ότι οι Σοσιαλδημοκράτες θέλουν να συμβάλουν στη διαμόρφωση μιας δημοκρατικής πλειοψηφίας απέναντι στο AfD, αλλά παραδέχτηκε ότι το αποτέλεσμα της AfD είναι «πραγματικά δραματικό».
