Με αφορμή τις πρόσφατες διαρροές για τον νέο εκλογικό νόμο, η εικόνα που κυριαρχεί είναι αποκαρδιωτική: ό,τι πιάνει ο Κ. Μητσοτάκης, ακόμη και αν είναι χρυσάφι, γίνεται άνθρακας. Το θέμα του εκλογικού συστήματος είναι όντως μείζον για τη λειτουργία της δημοκρατίας. Υπό τις παρούσες πολιτικές συνθήκες όμως, με την κυβέρνηση βαριά φθαρμένη από σκάνδαλα όπως αυτό του ΟΠΕΚΕΠΕ –ενώ η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ζητά άρση ασυλίας για 13 εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ–, μπορεί να διεξαχθεί οποιαδήποτε ουσιαστική συζήτηση; Η αυτοϋπονόμευση είναι προφανής.
Απόπειρες αλλαγών έχουν γίνει και στο παρελθόν. Όταν όμως επιχειρούνται σε εντελώς ακατάλληλο timing, με έκδηλη μικροπολιτική σκοπιμότητα, καταλήγουν στον κάλαθο των αχρήστων. Πολύ περισσότερο όταν φαίνεται ξεκάθαρα ότι πρόκειται για ακόμη ένα πυροτέχνημα του πρωθυπουργού, προκειμένου να βγει από τη δύσκολη θέση. Όπως ακριβώς και η προηγούμενη πρόταση για καθιέρωση ασυμβίβαστου μεταξύ υπουργού και βουλευτή.
Ο Κ. Μητσοτάκης προτείνει μείωση του αριθμού των βουλευτών από 300 σε 250 – μια ιδέα που θα μπορούσε να αποτελέσει βάση συζήτησης, αφού ο αριθμός «πάγωσε» το 1952 με πολύ μικρότερο πληθυσμό. Ωστόσο, δεν λέει λέξη για το μέγεθος της κυβέρνησης, που επί των ημερών του έχει σπάσει κάθε προηγούμενο ρεκόρ. Υπουργοί, αναπληρωτές και υφυπουργοί ξεπερνούν τους 60, περισσότεροι ακόμη και από την εποχή του Ανδρέα Παπανδρέου. Αυτή η ασυνέπεια υπονομεύει οποιαδήποτε συζήτηση για «εξορθολογισμό» του πολιτικού προσωπικού και μαρτυρά καιροσκοπισμό...
Οι σχετικές διαρροές δεν πετυχαίνουν ούτε επικοινωνιακό αποτέλεσμα. Ουδείς θεωρεί το θέμα προτεραιότητα εν μέσω πολυεπίπεδης κρίσης - οικονομικής, θεσμικής, κοινωνικής. Και βεβαίως, κάθε άλλο παρά ο στόχος για αλλαγή ατζέντας επιτυγχάνεται.
Την ίδια ώρα, το προτεινόμενο «μεικτό» σύστημα, που παρουσιάζεται ως εμπνευσμένο από το γερμανικό, κρύβει αρκετές «κουτοπονηριές». Ενώ στη Γερμανία το μοντέλο είναι καθαρό και αναλογικό, χωρίς αυτόματα «φιλοδωρήματα» και μόνο με όριο εισόδου 5%, εδώ εξετάζονται σενάρια bonus 20-35 εδρών. Οι μεγάλες περιφέρειες, οι μονοεδρικές χωρίς σταυρό και οι άλλες προσαρμογές ευνοούν περισσότερο τους «μεγάλους» και πιέζουν τους “μικρότερους”...
Επομένως, είναι δύσκολο έως αντικειμενικά αδύνατο να γίνει ουσιαστική κουβέντα. Η εμπιστοσύνη μεταξύ κομμάτων είναι χαμηλή, η κοινωνία έχει άλλες προτεραιότητες -οικονομία, ασφάλεια, καθημερινότητα- και κάθε πρόταση διαβάζεται μέσα από το πρίσμα «ποιος ωφελείται τώρα»...
Χωρίς πρώτα να κλείσει ο κύκλος της σημερινής παρακμής, που φέρει τη σφραγίδα του Κ. Μητσοτάκη, με καθαρές λύσεις και όχι μικροπολιτικά τρικ, καμία σοβαρή συζήτηση για εκλογικό νόμο δεν μπορεί να προχωρήσει αξιόπιστα. Η έξοδος από την κρίση, με διαφάνεια και γενναιότητα, είναι απαραίτητη προϋπόθεση για οποιαδήποτε «μεγάλη μεταρρύθμιση» και πρωτίστως εκείνες που αφορούν το ίδιο το πολιτικό σύστημα...
Ο ΚΟΡΙΟΣ
