Σε μια από τις πιο παράδοξες στιγμές της ενεργειακής κρίσης, η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να συγκρατήσει τις τιμές πετρελαίου επιτρέποντας την πώληση ιρανικού πετρελαίου — την ώρα που βρίσκεται σε πόλεμο με την Τεχεράνη.
Η κίνηση αποτυπώνει το αδιέξοδο στο οποίο έχει περιέλθει η Ουάσιγκτον, καθώς οι τιμές ενέργειας εκτοξεύονται και τα παραδοσιακά «όπλα» πολιτικής εξαντλούνται.
Τρεις εβδομάδες μετά την έναρξη του πολέμου με το Ιράν, η αμερικανική κυβέρνηση δίνει μάχη για να εξασφαλίσει κάθε διαθέσιμο βαρέλι πετρελαίου. Η αρχή έγινε με την χαλάρωση των κυρώσεων στο ρωσικό πετρέλαιο, ώστε να επιστρέψει στην παγκόσμια αγορά.Ωστόσο τα περιθώρια στενεύουν επικίνδυνα.
Οι τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου έχουν εκτιναχθεί, ενώ αξιωματούχοι εκτιμούν ότι οι πιέσεις μπορεί να διαρκέσουν για μήνες, καθώς η σύγκρουση κλιμακώνεται και η διέλευση από τα Στενά του Ορμούζ παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Η Ουάσιγκτον έχει ήδη ενεργοποιήσει σχεδόν όλα τα διαθέσιμα εργαλεία:
Μαζική αποδέσμευση στρατηγικών αποθεμάτων
Χαλάρωση περιορισμών στο ρωσικό πετρέλαιο
Επιτάχυνση της εγχώριας παραγωγής
Τα μέτρα αυτά δεν έχουν καταφέρει να ανακόψουν την ανοδική πορεία των τιμών. Αργά το βράδυ της Παρασκευής είχαμε ελαφρά μόνο αποκλιμάκωση των τιμών, με το μπρεντ πάντως να παραμένει πάνω από τα 108 δολάρια το βαρέλι, μετά την ανάρτηση Τραμπ ότι εξετάζει τον περιορισμό των επιχειρήσεων στο Ιράν.
Η «γκρίζα» λύση με το ιρανικό πετρέλαιο
Μπροστά στο αδιέξοδο, η κυβέρνηση προχωρά ένα βήμα παραπέρα: επιτρέπει προσωρινά την πώληση ιρανικού πετρελαίου που βρίσκεται ήδη εν πλω.
Η απόφαση αφορά περίπου 140 εκατ. βαρέλια και στοχεύει στην άμεση ενίσχυση της παγκόσμιας προσφοράς. Όπως διευκρίνισε ο υπουργός Οικονομικών των ΗΠΑ, Σκοτ Μπέσεντ, το μέτρο είναι αυστηρά περιορισμένο:Αφορά μόνο φορτία που βρίσκονται ήδη στη θάλασσα, δεν επιτρέπει νέες αγορές ή παραγωγή, περιλαμβάνει διευκολύνσεις όπως ασφάλιση και ελλιμενισμό.
Σύμφωνα με τον ίδιο, πρόκειται για έναν τρόπο «να χρησιμοποιηθούν τα ιρανικά βαρέλια κατά της Τεχεράνης», μειώνοντας την επιρροή της στις ενεργειακές αγορές.
Ένα επικίνδυνο παράδοξο
Η κίνηση αυτή δημιουργεί ένα έντονο πολιτικό και στρατηγικό παράδοξο: οι ΗΠΑ επιχειρούν να πλήξουν στρατιωτικά το ιρανικό καθεστώς, ενώ ταυτόχρονα επιτρέπουν —έστω και έμμεσα— την οικονομική του ενίσχυση.
Στην πράξη, πρόκειται για μια σιωπηρή παραδοχή της πίεσης που ασκεί το Ιράν μέσω του ελέγχου του Ορμούζ. Με το πέρασμα των τάνκερ να έχει σχεδόν παραλύσει, η Τεχεράνη διατηρεί ισχυρό «μοχλό» στις αγορές.
Προσωρινή ανάσα ή σταγόνα στον ωκεανό;
Αναλυτές επισημαίνουν ότι η διοχέτευση αυτών των ποσοτήτων μπορεί να προσφέρει μόνο προσωρινή ανακούφιση. Η πρακτική εφαρμογή τέτοιων μέτρων είναι σύνθετη, ενώ η πραγματική επίδραση στις τιμές παραμένει αβέβαιη.
Το βασικό πρόβλημα —η γεωπολιτική αστάθεια και ο κίνδυνος διακοπής βασικών θαλάσσιων οδών— παραμένει άλυτο.
Και όσο ο πόλεμος συνεχίζεται, η ενεργειακή αγορά μοιάζει να κινείται σε ένα επικίνδυνο νέο καθεστώς: όπου ακόμη και οι κυρώσεις γίνονται… εργαλείο ευελιξίας.
